አብዛኛውን ሰው ጣዖትን የሚስለው ለግንድ ማምለክ ወይም ለቆመ ነገር መስገድ ብቻ አድርጎ ነው። ወይም ነፍስ ያለውንም ሆነ ሕይወት የሌለውን ነገር አምላክ ብሎ የአምልኮት ክብር መስጠትን ብቻ ነው። ለዚህም ይመስላል በዚህ ዘመን ጣዖት አምላኪዎች ያሉ የማይመስሉን። ካሉም ሕንድ ውስጥ ወይም ያልሰለጠነ ማህበረሰብ ውስጥ ነው ያሉ የሚመስሉን።
በርግጥ ጣዖት የሚያመልኩ ሰዎች ከየትኛውም ጊዜ በላይ በዚህ ዘመን አሉ። አንዳንዶቹ ጭራሽ ራሳቸውን የክርስቶስ አምላኪዎች ብለው ለመጥራት ድፍረት አላቸው። ሌሎቻችንንም የዚህ በክርስትና ስም ላቆሙት እንድንሰግድ ይጋብዙናል። ያስገድዱናል።
ምንድነው ግን ጣዖት አምልኮ?
ያንን ከመመለሳችን በፊት የመጀመሪያው ጣዖት አምላኪዎችን እንመልከት። እነርሱም ሔዋን እና አዳም ናቸው።
አትብሉ የተባሉትን ፍሬ ከበሉ በኋላ፤ እግዚአብሔር አምላክ ይሄን ፍሬ ስትበሉ ትሆናላችሁ ካላቸው ይልቅ ሰይጣን (እባብ) ትሆናላችሁ ያላቸው የተሳካ ይመስላል። “ነገር ግን መልካምንና ክፉን ከሚያስታውቀው ዛፍ አትብላ፤ ከእርሱ በበላህ ቀን ሞትን ትሞታለህና። ዘፍ 2፥17።
ያን ዛፍ ስትበላ “ትሞታለህ!” ነበር ያለው። አዳምን።
ሰይጣንስ (እባብ) ምን አለ?
“ሞትን አትሞቱም፤ ከእርስዋ በበላችሁ ቀን ዓይኖቻችሁ እንዲከፈቱ እንደ እግዚአብሔርም መልካምንና ክፉን የምታውቁ እንድትሆኑ እግዚአብሔር ስለሚያውቅ ነው እንጂ።” ዘፍ 3፥4-5። ነው ያላቸው።
በዘፍጥረት ሦስት ሴቲቱ ያን ፍሬ በልታ ባሏን ካስበላች በኋላ ወዲያው አልሞቱም። ግን ዓይናቸው ተከፍተ። እንዲህም ይላል “የሁለቱም ዓይኖች ተከፈቱ”። ሁለተኛው የሰይጣን ቃል ተፈጸመ። የመጀመሪያው “ሞትን አትሞቱም” ያላቸው። ምክንያቱም አሁንም በሕይወት አሉ እና። ሁለተኛው “ዓይናቸው ተከፈተ”። ተያዩ። ቀድሞ ያላዩትን ራቆትነታቸውን ሁሉ አዩ። ሦስተኛው እንደ እግዚአብሔር መሆን ነው። ይሄን የሰይጣን (የእባብ) ቃል መፈጸሙንም የሚነግረን ራሱ እግዚአብሔር አምላክ ነው። እንዲህ በማለት፦ “እግዚአብሔር አምላክም አለ። እነሆ አዳም መልካምንና ክፉን ለማወቅ ከእኛ እንደ አንዱ ሆነ፤” ዘፍ 3፥22። ስለዚህ አዳም እንደ እግዚአብሔር ሆነ። በምን ጉዳይ? መልካሙን እና ክፉን በማወቅ ጉዳይ።
እግዚአብሔር ያለውስ ሞት? ይሄ ለመፈጸም ዘጠኝ መቶ ዓመታት አዳም መኖር ነበረበት። ያ እስኪሆን ድረስ አዳም ሞትን አላየም። (በርግጥ እውነተኛው ሞትን የሞተው ወዲያው ነው። ያም ሞት ከእግዚአብሔር መለየት ነው። መልካምን እና ክፉን ከእግዚአብሔር ውጪ መፈለግ ነው።)
ምንድነው ታዲያ ይሄ ዓይን መከፈት? እንደ እግዚአብሔር መሆን? በተለይ መልካሙን እና ክፉን በማወቅ።
ለአዳም እና ለሴቲቱ በገነት እያሉ የመልካም እና የክፉ ነገር ምንጭ እግዚአብሔር ነበር። አንድን ነገር መልካም ነው የሚሉት እግዚአብሔርን ተከትለው ነበር። ክፉ ነው የሚሉት (የተከለከሉትን መብላት) ትዕዛዙን ተከትለው ነበር። አዳም እና ሔዋን በገነት እያሉ የመልካምም ሆነ የክፉ እውቀት ነበራቸው። ይሄ ባይኖራቸው’እማ ሰይጣንን ከእግዚአብሔር ይልቅ መስማት ባላስጠየቃቸው ነበር። እግዚአብሔር አምላክ ያዘዘውን ነገር መፈጸም መልካም እንደነበረ ፥ አለመፈጸምም ክፉ እንደነበረ ያውቁ ነበር። ስለዚህ የመልካም እና የክፉ እውቀት አይደለም ችግራቸው።
ታዲያ ለምንድነው እግዚአብሔር አምላክ ክፉን እና መልካምን ለማወቅ እንደ እኛ ሆኑ ያለው? ከዛም ከገነት ያባረራቸው?
አሁን ለአዳም ክፉ እና መልካሙን የማወቂያ መሠረታቸው እግዚአብሔር ብቻ ሳይሆን ሰይጣንም፣ ልቦናቸውም (ስሜታቸውም) ስለሆነ ነው። ሰው እንደ እግዚአብሔር ሆነ። በዚህ ዓለም ላይ መልካም እግዚአብሔር ብቻ ነው። “ኢየሱስም። ስለ ምን መልካም ትለኛለህ? ከአንዱ ከእግዚአብሔር በቀር መልካም ማንም የለም። ... አለው።” የመልካምነት ምንጭ እና መልካሙም እግዚአብሔር ብቻ ነው። ከእርሱ የተለየ ሁሉ ግን ክፉ ነው።
አዳም እና ሔዋን አሁን ከእግዚአብሔር ውጪ መልካምን ነገር ፈለጉ። ለራሳቸውም መልካም የመሰላቸውን ነገር አገኙ (“ሴቲቱም ዛፉ ለመብላት ያማረ እንደ ሆነ፥ ለዓይንም እንደሚያስጎመጅ፥ ለጥበብም መልካም እንደ ሆነ አየች፤ ዘፍ 3፥6)። እግዚአብሔርንም መስማት ክፉ ነው ብለው አሰቡ። ምክንያቱም እርሱ በተንኮል ዓይን የሚከፍተውን እና እንደ እርሱ የሚያደርገውን ደብቆናል ብለው አመኑ። ስለዚህ ለእግዚአብሔር ክፋትን ፥ አትብሉ ለተባሉት ፍሬም መልካምን ሰጡ።
አዳም እና ሔዋን ሰይጣንን ብቻ አይደለም የሰሙት። ሰይጣን ፍሬውን ቀንጥፎ አልሰጣቸውም። ብሉም አላላቸውም። የነገራቸው ፍሬው መልካም እንደሆነ እና እግዚአብሔር ክፉ እንደሆነ ብቻ ነው። ስለዚህ ሰው ክፋትን ከሰይጣን ብቻ ሳይሆን ከራሱም ከልቡ (በማየት፣ በማሽተት፣ በመስማት እና በመንካት ከሚሰማው ስሜት) አፍልቆ መስራትን ጀመረ። በዚህም እንደ እግዚአብሔር ሆነ። ማለትም የበጎ እና የክፉ ነገሮች በያኒ (ምንጭ) ራሱን አደረገ።
ጣዖት ማለት ይሄ ነው ወዳጆች። አንድን ነገር ልክ እና ልክ ያልሆነ የምንለው በራሳችን መለኪያ ሲሆን የዛኔ ያ ነገር ጣዖት ነው።
ለዚህ ነው ንጉሡ ናቡከደነፆር ቁመቱ ስድሳ ክንድ ወርዱም ስድስት ክንድ የሆነውን የወርቁን ምስል ያሰራው፤ በባቢሎንም አውራጃ በዱራ ሜዳ ያቆመው። ትን. ዳንኤል 3፥1። ናቡከደነፆር ለዛ ምስል የሚገዛውን (የሚሰግደውን) ጥሩ ሰው አለው። ለዛ ምስል የማይገዛውን (የማይሰግደውን) ደግሞ ልክ እግዚአብሔር ወደ እቶን እሳት ለእርሱ ያልተገዙትን እንደሚጥለው ክፉ (መጥፎ) ሰዎች ብሎ ጣላቸው። ወይም ለመጣል ሕግ አወጣ።
ማንም ከክርስቶስ ኢየሱስ ውጪ እና ከትዕዛዙም በተቃራኒ ክርስትናን ሊያስፋፋ፣ ሊጠብቅ ወይም ሊከላከል ቢፈልግ ፥ መልካም እና ክፉን በራሱ መንገድ ወስኗል’ና ጣዖት አምላኪ ነው።
ወንድሞቼ ዛሬ በአሜሪካ ብዙ አብያተ ክርስቲያናት ተመሳሳይ ጾታዎችን ያጋባሉ። ወንድ እና ወንድን። ሴት እና ሴትን። እነዚህ ቅዱስ ጳውሎስ ዛሬ ቢመጣ ከግሪክ እና ሮማውያን አረማውያን ለይቶ አያያቸውም። “እግዚአብሔርን ለማወቅ ባልወደዱ መጠን ለማይረባ አዕምሮ ተላልፈው የተሰጡ ያላቸው” ናቸው። “እንዲሁም ወንዶች ደግሞ ለባሕርያቸው የሚገባውን ሴቶችን መገናኘት ትተው እርስ በርሳቸው በፍትወታቸው ተቃጠሉ፤ ወንዶችም በወንዶች ነውር አድርገው በስሕተታቸው የሚገባውን ብድራት በራሳቸው ተቀበሉ።” ወደ ሮሜ ሰዎች 1፥27።
እነዚህ ሰዎችን ራሳቸውን ክርስቲያን ብለው ይጠራሉ። ብዙዎችም እንደ እነርሱ ያልሆኑ እና እነርሱን የሚቃወሙትን ልክ እንዳልሆኑ፣ እንዳልሰለጠኑ፣ መፍረድ ሳይገባቸው እንደሚፈርዱ ሰዎች፣ ጭራሽ ክርስትና ያልገባቸው አድርገው ይቆጥራሉ።
ቅዱስ ጳውሎስ ግን በዚህ በሮሜ መልክዕቱ እነዚህ ጥበበኛ ነን ባዮችን ጣዖት አምላኪዎች ፥ የማይረባም አዕምሮ ያላቸው ይላቸዋል። ምክንያቱም እንደ መጀመሪያዎቹ ሰዎች ትክክል የሆነውን እና ትክክል ያልሆነውን ነገር ከእግዚአብሔር አምላክ ከማግኘት ይልቅ ወይም ከቅዱሳት መጻሕፍት ከመረዳት ይልቅ የራሳቸውን ሥጋዊ ምኞት ተከትለው ሄደዋል እና። ለሥጋቸውም የሚመቸውን ያንን መልካም ብለዋል። ለሥጋቸውም የማይመቸውን ያንን ክፉ አሉት።
ወዳጆች በዚህ ሰሞን የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን አማኞች ላይ በደረሰው የግፍ ሞቶች ብዙዎች ተናዳችዋል። ተገቢም ነው። እኔም ልቤ እንዲቆስል ጌታዬን እለምነዋለሁ። ስለእነዚህ በግፍ ስለሚገደሉ ሰዎች ከልብ እንዳነባላቸው አምላኬን እጠይቀዋለሁ። የቤተክርስቲያን መሪዎች እና መንግስት ምንም ባለማድረጋቸው ወይም የሚመጥን እርምጃ ባለመውሰዳቸው በተለያዩ ሚዲያዎች ቀርቤ ነቅፌያለሁ። ማድረግ ያሉብንን ጉዳዮች እና ከእኛ የሚጠበቀውንም ለመናገር ጥሬያለሁ።
ግን በዚህ ንዴት ያሉ አንዳንድ መንፈሳዊ የሚመስሉ ሰዎች ከክርስቶስ ወንጌል ውጪ ለዚህ ችግር የራሳቸውን መፍትሔ እያቆሙ አይቼያለሁ። እርሱም ክፉን በክፉ መመለስ ነው። ይሄን ክፉን በክፉ መመለስንም መልካም ነው ብለው ሰበኩ። “ልክ አይደልም” ያልነውንም፤ እግዚአብሔርን ያገለገሉ መስሏቸው ተሳደቡ።
ታላቁን የጌታችንን የኢየሱስ ክርስቶስን የተራራው ስብከትን እርሱም “ክፉውን በክፉ አትቃወሙ፤ ዳሩ ግን ቀኝ ጉንጭህን በጥፊ ለሚመታህ ሁሉ ሁለተኛውን ደግሞ አዙርለት፤” የሚለውን እንደ ራሳቸው ምኞት ተርጉመው ይሄ ለኛ አይሰራም አሉ። ጌታችን ሰይፍ የያዘውን ቅዱስ ጴጥሮስን የገሰጸውን በማንሳት፣ “ቅዱስ ጴጥሮስ መጀመሪያውንም ሰይፍ እንዲይዝ መደረጉ ሰይፍን ጌታ ስለማይቃወም ነው” ብለው የራሳቸውን የመልካምነት ትዕዛዝ አቆሙ። (“በዚያን ጊዜ ኢየሱስ እንዲህ አለው። ሰይፍ የሚያነሡ ሁሉ በሰይፍ ይጠፋሉና ሰይፍህን ወደ ስፍራው መልስ።” ማቴዎስ ወንጌል 26፥52።)
ራሱ የዚህ ሰይፍ ባለቤት ቅዱስ ጴጥሮስ የጻፈልንን መልዕክት ግን አይጠቅሱም። ያም መልዕክት እንዲህ ይላል፦ “የተጠራችሁለት ለዚህ ነውና፤ ክርስቶስ ደግሞ ፍለጋውን እንድትከተሉ ምሳሌ ትቶላችሁ ስለ እናንተ መከራን ተቀብሎአልና። እርሱም ኃጢአት አላደረገም፥ ተንኰልም በአፉ አልተገኘበትም፤ ሲሰድቡት መልሶ አልተሳደበም መከራንም ሲቀበል አልዛተም፥ ነገር ግን በጽድቅ ለሚፈርደው ራሱን አሳልፎ ሰጠ፤ ለኃጢአት ሞተን ለጽድቅ እንድንኖር፥ እርሱ ራሱ በሥጋው ኃጢአታችንን በእንጨት ላይ ተሸከመ፤ በመገረፉ ቁስል ተፈወሳችሁ።” 1ኛ ጴጥሮስ 2፥21።
ክርስቲያኖች ማለት የክርስቶስን ፈለግ የሚከተሉ፣ ምሳሌነቱን ተከትለን እንደ እርሱ ለመሆን የምንሮጥ መሆናችንን ትተው፤ “ስንጠፋ ይገደናል” በማለት ወደ ሰገባው አስገቡ የተባሉትን ሰይፍ ለማውጣት ስብከትን ሰበኩ። ይሄንንም ክርስቶስ በመሠረታት ቤተክርስቲያን ስም አደረጉት።
ሰይጣን የመጀመሪያውን ትዕዛዝ በቃሉ እንዳጣመመው፣ እነርሱም የክርስቶስን ትዕዛዝ አጣመው ሰበኩ። ሰይጣን (እባብ) ያንን ፍሬ እንዳልበላም፣ ዛሬም ተዋጉ ይላሉ እንጂ እነርሱ አይዋጉም። ከሩቅ ሆነው የሰይፍ ስብከት ይሰብካሉ እንጂ እነርሱ ሠልፉ ላይ አይኖሩም። እነዚህ እንደ ጌታችን እና ሐዋርያት ያሉ አይደሉም። ተሰቅለው እና ሞተው አይደለም ሰማዕት ሁኑ የሚሉን ፥ ማለቴ መሳሪያ አንስተው እየተዋጉ አይደለም እነርሱ ይሄን ስብከት የሚሰብኩት።
ወዳጆች ጣዖት ማምለክ መብት ነው። ግን ራሳችሁን የክርስቶስ ተከታዮች ብላችሁ አትሸውዱ። ፖለቲከኛ መሆን መብት ነው። ለፖለቲካ ፍልስፍናችሁ የሚዋጋላችሁን በሃይማኖት ስብከት አትመልምሉ። ይሄንንስ ብታደርጉ ክርስቲያኖችን ከገደሉት በላይ እናንተ ወንጀለኞች ናችሁ።
እነዛስ ክርስቲያኖችን ገደሉ። እናንተ ግን ክርስትናን ገደላችሁ። የክርስቶስን ወንጌል ለመግደል ጣራችሁ። የሰማዕታት ጌጥ የሆነችሁን ቤተክርስቲያንን አቅመ ደካማ አደረጋችዋት። ከዚህ በፊት የሞቱት ሰማዕታት ሁሉ የሚጠብቃቸው እና የሚዋጋላቸው ስለሌለ አደረጋችሁት።
በእውነት ክርስትና በሰይፍ የሚጠበቅ፣ በቴኳንዶ የምንከላከለው ወይም በጦር ብዛት የሚስፋፋ ቢሆን ለምንደነው ራሱ መላዕክቱን ልኮ ይሄን የማያደርገው? የኛን የጦር ብቃት ሊፈትን ወዶ ነውን ዝም ያለው? ወይስ በእርሱ ያለን እምነት በሰላም ጊዜ ብቻ ነውን? እንደዚህስ ከሆነ ከመሃመዳውያን ጅሃዲስቶች በምን ተለየን? ከእነርሱ የበለጥነው በመዋጋት ድፍረታችን ነው እንዴ? ወይስ እኛ ተከላካይ ጦረኞች ብቻ ስለሆንን? እነርሱ ግን አጥቂዎች? በአጥቂነት እና በተከላካይነት ብቻ ነው የኛ ልዩነት? እነርሱ ከእኛ የከፉት ስለሚያጠቁ ብቻ ነው? እኛ ደግሞ ስለምንከላከል ብቻ ነው የተሻልን የሆነው? የትኛው የሐዋርያት ትምህርት ላይ ነው ይሄን ያገኛችሁት? በየትኛውስ ወንጌል ላይ ነው ይሄ የተሰበከው? የትኛው የቅዱስ ጳውሎስ መልዕክት ነው ይሄን የጻፈላችሁ? ጌታችን ለቅዱስ ጴጥሮስ “ሰይፍስ ቢያስፈልግ አባቴን እንድለምን እርሱም አሁን ከአሥራ ሁለት ጭፍሮች የሚበዙ መላእክት እንዲሰድልኝ የማይቻል ይመስልሃልን?" ብሎ የመለሰለትስ ለእናንተ ምንድነው ትርጉሙ?
አንዳንዶቻችሁ የሀገር ሉዓላዊነት ማስጠበቅን፣ የአድዋ ጦርነትን እና ሌሎች መንግስት አውጆ ሀገር ሊወጉ የሚመጡ ወራሪዎችን ከዚህ ጋር አገናኝታችሁ ስትናገሩ አይቻለሁ። ልዩነቱ ሳይገባችሁ ከሆነ መልካም። ይሄ ጦርነት ቅዱስ ጦርነት ሆኖ አያውቅም። በዚህ ጦርነት ውስጥ በሁለቱም ወገን የሚካፈሉ ሰዎች ሊጸድቁ ይቻላሉ። እንደውም አንዳንድ ጊዜ እንደዚህ ያለውን ጠላት ራሱ እግዚአብሔር አስነስቶ ይሰዳል። በዚህ ጦርነት ውስጥ የሚሳተፉ ሰዎች አንዳንድ ጊዜ ለጽድቅ ሊሳተፉ ይችላሉ። ለምሳሌ ናዚ ጀርመንን የሚዋጉ ሰዎች። ግን ናዚ ጀርመንን የሚዋጉ ሰዎች ሁሉ አይጸድቁም። አልጸደቁምም። ጦርነቱ የጽድቅ ጦርነት ቢሆን ኖሮ በዚህ ውስጥ የሚዋጉ ሁሉ ሰማዕት ይባሉ ነበር። እነዚህን ሁሉ ወታደሮች ሰማዕት ያለች ቤተክርስቲያን አላውቅም። ጀግኖች ሊሆኑ ይችላሉ። ታላቅ ስብዕና ያላቸውም ሰዎች ሊባሉ ይችላሉ። ክርስቲያን ግን አንላቸውም። ናዚ ጀርመንን መዋጋት ክርስቲያን አያደርግም እና። ፓጋንም፣ አይሁድም፣ ሙስሊምም፣ ሌሎችም በዚህ የሁለተኛው የዓለም ጦርነት ተሳትፈው ናዚ ጀርመንን ተዋግተዋል። በዚህም የተሻለ ዓለም ፈጥረው ይሆናል። ወይም የራሳቸውን ሌላ ጣዖት (መልካም እና ክፉ የሚወሰንበት ሌላ የዓለም ሥርዓት ማለቴ ነው) አቁመዋል። ስለዚህ እነዚህን ክርስቲያኖች ካላልን የኢትዮጵያን መንግስትንም የሚዋጉ ሰዎች ጀግኖች ልትሏቸው ትችሉ ይሆናል። የአርሲውንም ጥቃት በሰይፍ የሚዋጉትን ልታከብሩ ትችላላችሁ። ግን እነዚህ የክርስቶስን ሥራ እየሰሩ አይደለም። ሰማዕትም አይደሉም።
ስለ ጽድቅ የሚሰደዱትን እና የሚገደሉትን ግን ቤተክርስቲያን ሰማዕት ትላለች። ስለ ጽድቅ እስከ ሞቱ ድረስ። ስለ ጽድቅ እስከ ተሰደዱ ድረስ። ስለ ጽድቅ የሚገድሉትን ግን ገዳዮች ናቸው የምትላቸው። እነዚህ በመንግስት ታዘው ወይም ተገቢው በሆነ ፍርድ ቤት የሞት ፍርድ የሚገባውን ሰው በሞት ቅጣት የሚቀጣውን ወታደር ግን ልክ እንደ ድንጋይ ፈላጭ ወይም እንጨት ጠራቢ ወይም የእለት እንጀራውን ለመብላት እንደሚተጋ ሰው ትቆጥረዋለች። በዚህ የሚያገኘው ምንም የተለየ ጽድቅ የለም።
የገደላቸውን የሚምሩ፣ በልጆቻቸው ላይ ወይም በቤተሰቦቻቸው አባላት ላይ ግን ግፍን ፈጽመው ልክ እንደ መኃሪው ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ስለ ጽድቅ፣ ጌታን አስበው ይቅር የሚሉትን ግን ጌታችንን ኢየሱስ ክርስቶስን ተከትላ እናንተ ብፁዓን ናችሁ፥ በሚመጣው ዓለም ከኃጢአታችሁ ትማራላችሁ እና ትላለች።
ክርስቲያኖች ለሥጋ የሚመቻችሁን ለመምረጥ ካሰባችሁ ከሁሉ በላይ የከሰርን እኛ ነን። ከዚህም ዓለም ከሚመጣውም የለንም’ና።
ክርስትና በተቃርኖ የተሞላ ነው። ሲገድሉን ነው የምንበዛው። ሲያሳዱን ነው የምንበረክተው። ስንገላቸው ግን እንጠፋለን። ስናሳድዳቸው ግን እንጎላለን።
ቅዱስ ጳውሎስ እንዳለ “የሚያናውጡአችሁ የክርስቶስንም ወንጌል ሊያጣምሙ የሚወዱ አንዳንዶች አሉ እንጂ። ነገር ግን እኛ ብንሆን ወይም ከሰማይ መልአክ፥ ከሰበክንላችሁ ወንጌል የሚለይ ወንጌልን ቢሰብክላችሁ፥ የተረገመ ይሁን።” ወደ ገላትያ ሰዎች 1፥7-8።
አዎ! ክርስትናን በሰይፍ እንታደጋለን፣ እንከላከላለን የሚል ወንጌልን የሚሰብኩ ሁሉ የተረገሙ ይሁኑ።
